Endüstri için yaratıcı tasarım ve yaratıcı teknoloji işbirliğinin önemi
Makaleler
Prof.Dr.Önder KÜÇÜKERMAN tarafından yazıldı   

Endüstri için yeni ürün tasarımına girişen bir tasarımcı, “yaratma” çalışmasına, öncelikle gereken teknoloji ile  “donatıldıktan” sonra adımını atabilir.

Bu adımda yaratıcılıkla teknoloji arasındaki işbirliğini sağlamak için ne gibi yollar kullanabilir?

Öncelikle her tasarımcı kendi yaratıcılığı, kendi kişisel özellikleri, önceki deney ve birikimleri ve kullandığı yollarla işe  başlar. Ancak, kuşkusuz bütün bunların arasında teknolojinin sınırsız desteğinin yaratıcı bir tasarım için her şeyden  önce geldiği kesindir.

Şimdi bu açıdan bakarak, endüstri tasarımında yaratıcı teknoloji ile işbirliği yollarından bazılarını izleyelim:

 

Tasarımcı Kendi Yaratıcılığını Yeni Teknoloji Kaynakları İçinde Desteklemelidir

Hiç kuşkusuz, her tasarımcı önce kendi kişisel özelliklerini iyi tanımak, bilmek ve sonra da bu başarıyı arttırmak için  en uygun yolu izlemelidir. Böyle bir yol, bir bakımdan “yaratıcı çözüme her an hazırlıklı olabilmeyi geliştirmek”  olarak  tanımlanabilir. Bu yönde en uygun teknolojileri kullanabilmek çok önemlidir. Böyle bir yolla tasarımda  yaratıcı  düşünce ve çözümlerde büyük bir gelişme elde edebilmektedir.

Yapılacak Tasarım İçin, Düşünceyi Ve Çözümleri Zenginleştirecek En Uygun Teknoloji Ortamı İçinde Yol  Almalıdır

Yapılacak tasarımın ilk anda çok açık gibi görünen özellikleri olabilir. Ancak bütün bunları öncelikle yaratıcı bir  teknoloji kaynakları ortamında, değişik açılardan titizlikle irdelemek, bunların kaynaklarını, nedenlerini açıklıkla  kavrayabilmek, değerlendirebilmek, zengin ve başarılı bir sonuç ürün elde edebilmek bakımından çok önemlidir.

Çünkü doğru bir teknoloji ortamı içinde sonuçtaki ürünü ortaya çıkaracak olan doğru veriler elde edilir ve gerçekçi  bir biçimde değerlendirilir. Buradaki “yeni yollar”, daha önce uygulanmış olan teknolojilerin ortamındaki yeniliklerden  yola çıkılarak, çok uzak gibi görünen sonuçlara kolayca ulaşabilmekte başarılı olabilir.

 

Yapılacak Tasarım İçin, Çok Geniş Bir Teknoloji Türlendirmesi İçinde Ve Kullanıcıya Yönelik Olan Öneriler  Tanımlanmalıdır

Yeni bir tasarım çok “akılcı” ve “gerçekçi” teknolojik özellikler üzerine oturtulmalıdır. Çünkü ancak böyle bir  yaklaşımla, çözümü aranan tasarımın “en uzak ve saklı noktalarına kadar hızlı olarak” ulaşılabilir. Ancak burada  karşılaşılabilecek sorunları giderebilmek için çok özenli ve dikkatli olmak gerekir. Çünkü tasarımda “kabul edilmiş”  olan teknoloji ölçülerinden uzaklaşıldığı oranda, kullanıcının o yeni ürünü “kolayca kabul etmesi” de zorlaşabilir.

Bununla birlikte böyle bir sorun, hemen her yeni teknoloji desteğinde tasarlanan yeni bir ürün için her zaman vardı r. Kullanıcının, yeni teknolojilerin yeni ürünleri karşısında “gerçekçi bir kabul sınırı” olduğu kesindir. Hatta bu sınırı n rahatlıkla aşılabilmesi ve gerektiğinde değişiklikler yapılabilmesi “yaratıcı çözümlerin elde edilmesi” bakımından önemli li bir teknolojik gereklilik olabilir.

Tasarımcının böyle bir çalışma içinde kendi kişisel yeteneklerine ek olarak,  kullanıcının da içinde yer aldığı teknoloji    ortamını çok iyi tanıması ve ona göre hareket etmesi, sonucun başarısı bakımından çok önemlidir.

 

Tasarımcı, Her Yeni Üründe Kullanacağı Teknolojiyi Hızla Ve Kolayca Geliştirebilmeye Hazır Olabilmelidir

Endüstri ürünü, tasarımcının “kişisel bir işi” değildir. Bu nedenle her yeni ürünün tasarım hazırlıklarında,  tasarımcının  teknoloji sorunlarını çözme alışkanlıklarının çoğu kez değişik yollara yönelmesi bir gerekliliktir. Ama her  durumda tasarımcı teknoloji alışkanlıklarını kolayca ve hızla değiştirebilmelidir. Tasarımcı, en iyi bildiği ve kullandığı  bir konuyu bile, ters yüz edip, onun çok yönlü yeni boyutlarının ve teknoloji temellerinin hızla irdelenmesi için  hazırlıklı olmalıdır.

Tasarımcı, “Kabul Edilmiş” Sınırları Teknoloji Yönünden Çok Yönlü Olarak Zorlamalıdır

Genel olarak tasarımcı için her yeni konu, yeniden yaratıcı çözümlere ulaşılması gerekli olan yeni bir ürüne  ulaşmaktır. Böyle bir çalışmada, her zaman “bilinmeyenlerle” karşı karşıyadır. İşte, bu noktada, “kabul edilmiş  sınırların çok ötelerine” bakabilmek önemlidir. Bilinen teknoloji sınırlarının da ötesinden gelebilecek bütün veriler,  “yaratıcılığa hazır bir tasarımcı kişiliği” geliştirmek açısından büyük önem taşır.

 

Tasarımcı, Çok Çeşitli Ve Karmaşık Verileri Hızla Düzenleyebilmelidir

Yeni bir tasarımın başlangıcında, pek çok değişik karmaşık, hatta çelişkili gibi görünen teknoloji verileri ile  karşılaşılabilir. Bütün bunların sistemleştirilmesi, belirli bir düzen içinde yerleştirilmesi ve yaratıcılığı destekleyecek  teknoloji ortamını hazırlayıcı yolları geliştirmek önemlidir.

Böyle bir “düzenlemede” bazen veriler “birleştirilir”, bazen de “çözümlenir ve ayrıştırılır”. Genel bir düşünceye göre,  “sıkışık ve dar” kapsamlı olan konularda yeni teknoloji verilerini geniş bir “alandan toplayarak birleştirme” uygulanır.

Böylece ürün tasarımında hedef alınan yaratıcı çözümler için daha zengin teknoloji desteği elde edilebilir. Ama  bunun tam tersi olan “geniş ve yaygın” konularda, çok çeşitli ve zengin bir kaynak ortamına “daraltılmış ve  yönlendirilmiş” bir teknoloji bakış açısı ile şaşırtıcı sonuçlar alınabilir.

­

Tasarımcı, Her Alanda En Uygun Teknoloji Desteği Eşliğinde Atılımcı Ve Yaratıcı Olabilmelidir

Ürün tasarımında, “yaratıcılığın sınırlarını zorlayıcı” özellikler çok önemlidir. Aslına bakılırsa, böyle bir “zorlayıcılıkla”,  gerçekten birçok değişik bakış açısı yaratılabilir. Ama bunların hemen hepsi tek bir noktada birbirleriyle  bağlantılıdır.  O da, bir tasarımda karşılaşılan çok sayıdaki ve belki de çelişkili verilerin belirli bir teknoloji mantığı  içinde değerlendirilebilmesinin önemidir. Böyle bir yaklaşımla, teknoloji bakımından belki “Sert” gibi görünen, ama  sonuçta “Atılımcı” özellikler taşıyan tasa­rımlara ulaşmak asıl amaçtır.

Çünkü böyle bir uygulama, gerçekten doğru ve başarılı bir yaratıcı sonuca ulaşabilirse, önceki teknolojik çözümler  bir anda aşabilir. Ancak bununla birlikte teknoloji yönünden “akla en yakın olan çözümün”, “normalde arandığı”  durumlarda, bu türdeki tasarımın değişik riskleri olabilir.

 

Tasarım Çalışmasının Her Adımında

“En Yalın Ürün” için “En Gelişmiş Teknolojik” Çözümler Aranmalıdır

Endüstri ürünü tasarımı çalışmalarında, yaratıcı çözüm aranırken belki de en zor olanı, her yönden “en yalın” olan  sonuçlara ulaşabilmektir. Çünkü yaratıcı tasarım düşüncesinin özünde, çevredeki mevcut teknolojilerden belirli  ölçülerde uzaklaşma duygusu da vardır. Oysa birçok başarılı yeni ürün genellikle “teknoloji yönünden kolay  uygulanabildiği” için rekabet edip yaşayabilir. Üstelik de bu en kolay noktaya ulaşabilmek için genellikle pek çok  “teknolojik zorluk ve karmaşıklıkların” aşılması gerekir. İşte bu durumda, her tasarımcı en yalın ürünü sağlayacak en  gelişmiş teknolojiyi kullanarak, üreticinin gerçek isteğini karşılayabilir.

Aslına bakılırsa, yaratıcı tasarım çalışmalarının en büyük desteği, yaratıcı teknoloji ile bir araya gelmektir. Belki,  yeni sorunlara yeni çözüm aramak tasarımcıya her yönden büyük yükler getirebilir. Ancak, her tasarımcı  kullanacağı yeni teknolojilerin desteğiyle bu büyük yükü azaltabilir.

Bu gibi “yeni teknoloji” desteğindeki “öncü” çözümler, tasarımcı açısından neredeyse bir “standart” olmalıdır. Ama  bu gibi standart ve öncü çözümlerin de “hemen aşılması” gerekir. Böylece hem yaratıcı teknolojileri kullanarak  çözümlerde daha ileri gidebilir, hem de tasarlanan ürünün insanlık ve doğal çevre için daha “kolay, yalın ve  gerçekçi” olması sağlanabilir.

 

Yaratıcı Tasarımda “Saklı Bir Teknoloji Stili” Aranmalıdır

Her endüstri tasarımcısının, ürün tasarımlarında değişik ve kişisel biçimleri amaçlaması ve sonuçta kendine göre  değişik ve kişisel sonuçları hedef alması doğaldır. Bu gibi yaratıcı çözümlere ulaşan başarılı bir endüstri ürününde,  tasarımcının “gizli bir teknoloji stilini” geliştiren büyük teknoloji destekleri de büyük önem taşır.

Özellikle “mesaj” yönü ağırlıklı olan ürünlerdeki “teknoloji ustalığından kaynaklanan yaratıcılık” düşüncesi, büyük  oranda geleceğin tasarımının ve teknolojisinin parlak ufkunu yaratacaktır.

Ancak unutulmamalıdır ki, yaratıcı tasarımda “saklı bir teknoloji stilinin” rolü ve etkinliği her zaman çok önemlidir.